Kitap hakkînda
Güner Akmolla emin bír kîskaayaklîdîr, hem kewde hem kúyğan kóríşínden kuwatlî, ğaş bír tîn, ğaş bír ruh, bútún ulusuñ geşmíşín we keleğegín ústúne alîp taşîmaga ázír, ulusuñ kímlígí úşún talaşmaga ázír, ulusuñ kaybbolmasîna karşî şîkkan bír kîskaayaklî.
Úş yúz ekí sayifalî, 2009 senesínde Kóstenğeníñ NewLine basîm úyúnde şîkkan onîñ Tatarğa romanî "Tatarlar", ekí bólímden ibaret bír tasawuruñ bírínğí bólímídír.
"Tatarlar" tewúkiy romannîñ maksatî bír yaktan yígírímğí asîrînda aytuwlî kíşílerímízíñ hakkîn tanîp yúzún ayîrmak, başka yaktan da bízím koşaksîz Tatar ádetlerímízní añlatîp kímlígímízíñ astîn sîzmaktîr.
…
Men bo kitapnî okîganda sáde Tatarğa anatílíme bolgan meragîm man okîmadîm, Kîrîm Tatar şeşmesínden agîp turgan aydînlîktan ğutumlay-ğutumlay íşíp, otîrgan yerímde kopaya-kabara okîdîm, Tatarlîkka artkan hewesímden bír kózím men kúlúp, bír kózím men ğîlap okîdîm. Güner hanîm maksatîna bardî, hem bo ulusuñ hayatî man ádetlerín añlattî, hem bo Kîrîm Tatarlarîñ eñgeğí ozegín ortalîkka saldî. Yúzyîllar man Tatarlarga yapîlgan korkîzdîruwğî wahşiylíklerní de miydanga şîgarîp, tewúke sayifalarînda atlarî altîn hárfler men yazîlgan şehitlerímízge húrmet kóstergende de bo kitap dawasîn kazandî. Güner Akmollanîñ aşîk-aşîk aytkanlarîna men de şartsîz koşîlaman: "Bíz kelíp boş toprakka ğerleşmedík, bo yerler eskíden de bízímkílerín edí, o zamanlar tarihín dumanînda kaybboldîlar."
Kitabîñ túzetkendiy yerí yazîlîp basîlmasîdîr, hem Tatarğanîñ ses uyumunda eksíklígí bar, hem bazî kahramanlarîñ atlarîna kelgende bírkaş uyumsuzluk şîga. Kitap bastîrganda bíraz dîkkat etmelí, kitap ğetkísíz kolîna kírmemelí.
Bo kitapnî okîp Güner Akmollanîñ hesabîna yazîlağak eñ balaban kaşîrma, Tutrakan kagîşmasîn atlamasîdîr. Tutrakanda yakînğa sáde Tatardan bolîşkan Rumaniye ordîsî, suwuk kan man, utanmadan, Urus úyrenegín alîp, bíle-bíle kondîrasîz, túpeksíz ólímíñ kuşagîna atîldî.
Tatarğa tílíne kelgende mením konîşkan tílím men yazuwğîñkîsî bírdiy, demek bízím Kîrîm Tatarğamîzda tíl uyumsuzluklarîndan taa kóp nazariy yaklaşmalarda uymamalar bar.
Azaplarga yakîn balalîk kóylerímde, her akşam, kapîsî aşîk bír tuwgannîñ úyúne ya da mísápírperwer bír koñşînîñ úyúne, bala-kart sîgîşîp toplaşîr edík. Bíz ballar, susup, kartlarîñ añlatkanlarîna awuzumuznî aşîp tura edík. Onlar, sîra man, kópten, ğaşlîgînda, marebelerde yaşaganlarîn añlatîp şîga edíler. "Tatarlar" romanîn okîganda bírkóp kere maga şo masalday gúzel balalîk şagîmdakî akşamlarnî yaşatkan Güner Akmollanîñ kalem okşalagan parmagîna sawluk.
Kol şarpîldatîp bakîra-bakîra Kîrîm Tatarğasîñ soñîşîna kuwanganlarga ğesaretlerín keseğek bír kaberím bar: Kîrîm Tatarğasî óle-almaz ğaş roman yazuwğusî Güner Akmolla barda, onîñ tírílígí koşaksîzdîr, bondan soñra kóp şiylerní kalemínden geşíríp uzun yîllar órseñlep bízní órseñleteğektír.
Taner Murat
(Emel meğmuwasîndan)














